PGNiG Termika Energetyka Przemysłowa
BIP | 
Poczta

O firmie
O firmieHistoria
{$lib.pdffile.title}Do druku

Historia

GENEZA ENERGETYKI GÓRNICZEJ ZWIĄZANEJ ZE SPÓŁKĄ

W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych nastąpił rozwój górnictwa węgla kamiennego w obrębie miasta Jastrzębie Zdrój. Ta uzdrowiskowa miejscowość w ciągu zaledwie kilkunastu lat zmieniła się w potężny ośrodek górniczy. Stało się tak za sprawą odkrycia pokładów węgla koksującego w tym rejonie i decyzji o ich eksploatacji. W okresie tym powstały kopalnie "Jastrzębie", "Moszczenica", "Zofiówka", "Borynia" i "Pniówek". Dla zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych załóg tych kopalń Jastrzębie Zdrój uległo rozbudowie z małego uzdrowiska do potężnego miasta, zamieszkiwanego przez kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców. Korzystna symbioza osiedli mieszkaniowych i kopalń wymagających oprócz ogrzewania także zasilania w energie elektryczną, doprowadziła do decyzji o powstaniu w ramach kopalń zakładów energetycznych, opartych o gospodarkę energetyczną skojarzoną, tj. elektrociepłowni.

CELE I ZADANIA

Elektrociepłownie te powstały przy kopalniach "Moszczenica" i "Zofiówka". Do głównych ich zadań należało zasilanie w ciepło grzewcze pobliskich nowych osiedli mieszkaniowych oraz kopalń, a także zasilanie w energię elektryczną kopalń, przede wszystkim macierzystych, stanowiąc dla nich dodatkowe źródło zasilania, a wręcz mogące pełnić rolę źródła awaryjnego.

Założenia techniczne budowy

Kopalnie, przy których powstały elektrociepłownie, tak jak pozostałe z kopalń rejonu Jastrzębia Zdrój, to kopalnie silnie metanowe. Stąd naturalnym stało się, że jako paliwo pomocnicze w elektrociepłowniach przewidziano metan z odmetanowania kopalń. Początkowe obawy przed jego stosowaniem minęły po uzyskaniu pierwszych doświadczeń eksploatacyjnych. Paliwo to nie mogło pełnić roli paliwa podstawowego ze względu na znacznie większe zapotrzebowanie na energię w paliwie niż wynikało to z ilości pozyskiwanego metanu. Podstawowym paliwem dla elektrociepłowni miały być paliwa węglowe z macierzystych kopalń. Budowa elektrociepłowni przy kopalniach pozwoliła na wykorzystanie dla celów kopalń i elektrociepłowni tej samej infrastruktury technicznej. Stąd wspólnymi stały się: systemy składowania oraz transportu węgla kopalni i elektrociepłowni, systemy zasilania w wodę pitną i przemysłową, ścieki, system elektroenergetyczny, systemy odmetanowania kopalń i zasilania w gaz elektrociepłowni, systemy osadnikowe zakładów przeróbczych i odżużlania elektrociepłowni, drogi transportowe i wiele innych. Uczyniło to kopalnie i elektrociepłownie bardzo mocno związanymi obiektami, gdzie zależność elektrociepłowni od kopań była znaczna.

Elektrociepłownia KWK "Moszczenica"

Elektrociepłownia KWK "Moszczenica" była budowana w trzech etapach. I-szy etap budowy zakończono w 1966 roku. Była to ciepłownia wyposażona w trzy kotły wodne PWRp-20 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. II-gi etap budowy zakończono w roku 1970. W jego skład weszła kotłownia z trzema kotłami parowymi OCG-64 pracującymi w układzie kolektorowym, maszynownia z turbozespołami: przeciwprężnym turbogeneratorem RG-12 o mocy 12 MWe, kondensacyjno-upustowym turbogeneratorem TG-12 o mocy 12 MWe oraz dwie turbosprężarki kondensacyjne TK-63 i elektrosprężarka EK-63 o wydajności 63 tys. Nm3/h każda, a także budynek usługowy. W okresie tym powstała cała niezbędna infrastruktura techniczna dla wymienionych urządzeń. Zabudowane kotły OCG-64 stanowiły wówczas, a także dzisiaj, unikat w skali kraju. Są to kotły cyklonowe z płynnym odprowadzeniem żużla, z cyklonem poziomym. III-ci etap budowy zakończono w 1986 roku. Była to rozbudowa elektrociepłowni o dwa kotły wodne WR-25 wraz z budynkiem usługowym.


Elektrociepłownia KWK "Zofiówka"

Elektrociepłownia KWK "Zofiówka" była budowana w dwóch etapach. I-szy etap budowy zakończono w roku 1974. W ramach I-szego etapu zbudowano: kotłownię ciepłowniczą wraz z dwoma kotłami wodnymi WPG-40, kotłownię parową wraz z dwoma kotłami parowymi OP-140, maszynownię wraz z dwoma kondensacyjno-upustowymi turbogeneratorami TC-32 o mocy 32 MWe pracującymi w układzie kolektorowo-blokowym i elektrosprężarkami EK-63 o wydajności 63 tys. Nm3/h oraz całą towarzyszącą infrastrukturę techniczną. II-gi etap budowy zakończono w roku 1979 budową kotła wodnego WP-70.

Ciepłownia KWK "Pniówek"

Ciepłownia KWK "Pniówek" była budowana w dwóch etapach. I-szy etap budowy ukończono w roku 1971. Była to kotłownia z trzema kotłami wodnymi WLM-2,5 wraz z niezbędną infrastrukturą. Kotłownia ta powstawała dla potrzeb budowy kopalni oraz pobliskich osiedli mieszkaniowych i uległa zatrzymaniu z chwilą ukończenia II-go etapu. Jej likwidacja nastąpiła z końcem lat 80-tych. II-gi etap budowy zakończono w roku 1974. Była to kotłownia z trzema kotłami wodnymi WR-25 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną.

USAMODZIELNIENIE ELEKTROCIEPŁOWNI. POWSTANIE SEJ S.A.

1993 rok to rok zmian organizacyjnych w górnictwie. Począwszy od 1 kwietnia 1993 roku rozpoczęła działalność Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. - JSW S.A. Kolejne lata to intensywne zmiany restrukturyzacyjne, mające na celu wyodrębnienie z kopalń działalności nie związanych bezpośrednio z górnictwem. Tym zmianom restrukturyzacyjnym musiała także ulec energetyka wewnątrz JSW S.A.

Cele zmian organizacyjnych elektrociepłowni

Do głównych celów zmian restrukturyzacyjnych elektrociepłowni można zaliczyć: urealnienie stanu finansowego, kosztów i przychodów ze sprzedaży, zwiększenie możliwości pozyskania inwestorów i kredytów, pełne pozyskanie amortyzacji na utrzymanie sprawności technicznej, samodzielność w kreowaniu polityki finansowej, technicznej, kadrowej, itd., wzrost stopnia wykorzystania parku maszynowego będącego w dyspozycji zakładów, przez wzajemne świadczenie usług, wzrost stopnia wykorzystania potencjału pracy ludzkiej, przez przesunięcia pracowników pomiędzy zakładami i wspólne rozwiązywanie problemów.

Realizacja praktyczna zmian organizacyjnych

Wychodząc naprzeciw tym zmianom, z początkiem 1993 roku, powołano w ramach macierzystych kopalń Samodzielne Wydziały Elektrociepłowni (SWEC). Pozwoliło to dokonać oceny możliwości samodzielnego funkcjonowania elektrociepłowni, a także przygotować się elektrociepłowniom do samodzielnego funkcjonowania. Już od pierwszego stycznia 1994 roku, tj. w osiem miesięcy po utworzeniu JSW S.A., wydzielono elektrociepłownie ze struktur macierzystych kopalń i rozpoczęły one działalność jako samodzielne zakłady JSW S.A., tj. EC "Moszczenica" i EC "Zofiówka", analogicznie jak poszczególne kopalnie.

Działając jako samodzielne zakłady w strukturach JSW S.A., elektrociepłownie przygotowywały się do zaistnienia jako samodzielny podmiot gospodarczy. Rok 1995, to rok najistotniejszych zmian w elektrociepłowniach. 1 września tegoż roku wydzielono z KWK "Pniówek" ciepłownię i włączono ją w struktury EC "Zofiówka". Z dniem 1 listopada 1995 roku rozpoczęła działalność SEJ S.A. w skład której weszły EC "Moszczenica" i EC "Zofiówka" z wcześniej przyłączoną ciepłownią KWK "Pniówek". Założycielem, a zarazem właścicielem 100% akcji stała się JSW S.A. Proces przygotowań do utworzenia SEJ S.A. był trudny, lecz udało się go przeprowadzić sprawnie i szybko. Do najważniejszych aspektów tworzenia SEJ S.A. można zaliczyć: rozmowy wyjaśniające - usunięcie obaw załogi dotyczących wyodrębnienia EC ze struktur górniczych i związanych z tym przywilejów; prowadzenie procesu tworzenia SEJ S.A. przez osoby przewidziane w przyszłych strukturach na stanowiska kierownicze; wynegocjowanie zakładowego układu zbiorowego pracy i regulaminu pracy przed powołaniem SEJ S.A. - komfort psychiczny załogi; ustalenie wzajemnych relacji technicznych z macierzystymi kopalniami w związku z silnymi powiązaniami technologicznymi - zawarcie umów technicznych; zawarcie długoterminowych umów handlowych na zakup surowców i zbyt produktów; wyposażenie firmy w majątek trwały - wniesienie aportu rzeczowego. Utworzenie SEJ S.A. nie oznaczało zakończenia procesu jej tworzenia. Ze względów formalnych nie cały majątek związany z działalnością elektrociepłowni został przekazany SEJ S.A. Część majątku, w początkowym okresie działalności, SEJ S.A. dzierżawiła od JSW S.A., do czasu uporządkowania stanu prawnego tego majątku. Dotyczyło to przede wszystkim gruntów, budynków i budowli. Ostatecznie SEJ S.A. została wyposażona w całość majątku niezbędnego do samodzielnego funkcjonowania. W sierpniu 1998 roku SEJ S.A. przyjęła ostatecznie strukturę dwuzakładową: EC "Moszczenica" i EC "Zofiówka" wraz z Biurem Zarządu.

POWIĘKSZENIE OBSZARU DZIAŁANIA SEJ S.A.

Elektro-Energo-Gaz Suszec sp. z o.o.

Po utworzeniu SEJ S.A. w JSW S.A. rozpoczęły się prace nad wydzieleniem działalności energetycznej z innych kopalń. Podjęto działania w kierunku wydzielenia z kopalń KWK "Krupiński" w Suszcu i KWK "Morcinek" w Kaczycach ich ciepłowni i utworzenia na tej bazie nowego podmiotu gospodarczego. Budowa ciepłowni KWK "Krupiński" zakończyła się w 1981 roku. Ciepłownia powstała głównie dla potrzeb kopalni, zasilając także osiedle mieszkaniowe, które powstało przy kopalni. Ciepłownia KWK "Morcinek" to najmłodsza ciepłownia powstała przy kopalniach JSW S.A. Jej budowę zakończono w 1984 roku. Analogicznie, powstała ona głównie dla potrzeb kopalni i osiedla przy kopalni oraz osiedla w Pogwizdowie. W pierwszej fazie powstawania EEG sp. z o.o. powołano ją na bazie ciepłowni KWK "Krupiński". EEG sp. z o.o. powstała z dniem 1 września 1996 roku. Ciepłownia KWK "Morcinek" została włączona w struktury EEG sp. z o.o. z dniem 1 stycznia 1997 roku.

Przekształcenie EEG sp. z o.o. w spółkę akcyjną

Restrukturyzacja górnictwa wymusiła podjęcie decyzji o likwidacji niektórych kopalń. Taką decyzję podjęto i zrealizowano w stosunku do KWK "Morcinek" w Kaczycach. Utrata przez EEG sp. z o.o. tak znaczącego odbioru ciepła, postawiła pod znakiem zapytania zasadność istnienia Ciepłowni "Kaczyce". W szczególności to pytanie pojawiło się wobec EEG sp. z o.o. jako samodzielnego podmiotu gospodarczego. Podjęto więc działania zmierzające w kierunku przyłączenia EEG sp. z o.o. do SEJ S.A. Aby można było to zrobić koniecznym było przekształcenie EEG sp. z o.o. w spółkę akcyjną. Nastąpiło to z dniem 12 października 2000 roku.

Przyłączenie EEG S.A. do SEJ S.A.

Z dniem 31 stycznia 2001 roku włączono EEG S.A. w struktury SEJ S.A. Tym samym zakończyła działalność Elektro-Energo-Gaz Suszec S.A., a jej sukcesorem została SEJ S.A. Na bazie majątku EEG S.A. utworzono w SEJ S.A. Zakład nr 3 nadając mu nazwę EEG - w celu zachowania tożsamości zakładu. Zakład nr 3 EEG powstał jako dwa wydziały: EC "Suszec" w Suszcu z siedzibą dyrekcji zakładu oraz EC "Kaczyce" w Kaczycach.

ZMIANY STRUKTURALNE W SEJ S.A.

Przyłączenie EC "Pniówek" do EEG

Z dniem 1 stycznia 2002r. nastąpiło odłączenie EC "Pniówek" od EC "Zofiówka" i przyłączenie do EEG. Od tego momentu EC "Pniówek" funkcjonuje w strukturach organizacyjnych Zakładu Nr 3 EEG. Zmiana ta nastapiła w celu skupienia w Zakładzie nr 3 eksploatacji silnikowych, gazowych agregatów prądotwórczych, zainstalowanych zarówno w EC "Pniówek", jak i w EC "Suszec".

Utworzenie przedsiębiorstwa jednozakładowego

Z dniem 1 listopada 2003 roku Spółka została przekształcona w przesiębiorstwo jednozakładowe. Z nazw elektrociepłowni zniknęły przydomki "zakład", a nazwa EEG zmieniła się na EEG "Pniówek".